قبل از آشنايى غربيان با آثار حكماى مسلمان نمىيابيم . جنگهاى صليبى وخاموشى كليه علوم در غرب از جمله علل روى آوردن غربيان به فرهنگ وتمدن شرق وترجمه آثار مسلمين در ابتداى قرون وسطى بود . فيلسوفان مهمى كه حلقهء واسط ( قرون وسطى ) ما بين فلسفهء يونان باستان تا عصر رنسانس را تشكيل مىدهند به تعداد انگشتان دست هم نمىرسد ، علاوة بر آن كه بيشترشان گرايشات كلامي داشتند تا فلسفي ، مانند : قديس سنت آنسلم ( 1033 - 1109 م ) ، پتر آبلار ( 1079 - 1142 م ) ، سن برنار ( 1091 - 1153 م ) ، توماس آكوئيناس ( 1225 - 1274 م ) ، دنس اسكاتوس ( 1265 - 1308 م ) وويليام اكام ( 1280 - 1349 م ) . فيلسوفان مذكور بيشتر شارح ومفسر آراء أرسطو وأفلاطون بودند « 39 » وآشنايى آنان با فلسفهء يونان بيشتر از طريق ترجمهء آثار حكيمان مسلمان مانند : فارابى ، ابن سينا ، غزالى ، ابن رشد ، ابن ميمون ( 530 - 601 ه . ق ) وابن جبرول « 40 » ( 412 - 462 ه . ق ) ، در چند مرحله صورت گرفت « 41 » . آنان فاقد ابتكار ونو آورى لازم وچشم‌گيرى بودند . اربابان كليسا كه - به دليل ناسازگارى با دين - قبلا فلسفه را تحريم كرده بودند پس از آشنايى با بخش محدودى از آثار متفكران اسلامى كه توفيق وحدت بين فلسفه وشريعت را چندين قرن قبل يافته بودند ، « 42 » ابتدأ جواز مطالعه وتدريس آثار وشروح فلسفي مسلمين بر فلسفهء يونان را صادر كردند ، اما با گذشت زمان اندكى ، در برابر آراى فلسفي وعقلي مسلمين هم تاب